در نقد و حمایت از نظرات رضا سیاح در رابطه با کنجکاوی

امروز رضا سیاح در رویداد صبح خلاق تهران سخنرانی داشت و از قضا من هم حضور داشتم و این برنامه رو دنبال میکردم . موضوع این ماه رویداد در رابطه با کنجکاوی بود و رضا سیاح نظراتش و راجع به این موضوع با بقیه به اشتراک گذاشت .

در نقد و حمایت از نظرات رضا سیاح در رابطه با کنجکاوی

شاید اگر بخوام همه این سخنرانی رو توی یک کلمه خلاصه کنم ، همه اشاره به یک عبارت داره و اونن تاثیر محیط پیرامونی روی دید افراد بر زندگی . 

این در کلیت قضیه کاملا درست و بدیهی به حساب میاد ، اما چیزی که باید بهش اشاره کنم اینکه من کجای داستان قرار میگیرم . بزارین واضح تر حرف بزنیم ؛رضا سیاح توی سخنرانیش بارها به این اشاره کرد که تاثیر صنعت فرهنگ سازی که باعث میشه آدما هر کاری انجام بدن ، از اینکه در آینده میخوان چیکاره بشن تا چه کاری انجام میدن ، ترس از تنها شدن باعث خیلی از دلسردی ها میشه و … اما چنتا نکته هست که به نظرم باید بیشتر بازشون کرد .

بزارین مثال بزنم ؛ من به عنوان یک پسر در جامعه آماری مرد توی جامعه این رشد کردم که تقریبا محدودیت های زیادی داره از تحصیل تا رفتن به سربازی تا ازدواج ، انتخاب شغل و خیلی چیزای دیگه ، تقریبا هیچکدوم از مواردی هم که بالا بهشون اشاره کردم و نمیشه نادیده گرفت چرا چون همین صنعت فرهنگ سازی بمن فشار میاره که دنبالشون برم .

مثلا ، اگه تحصیل نکنی کاره خوب گبرت نمیاد ، اگه سربازی نری هیچ کاری نمیتونی بکنی جون همه کارت پایان خدمت میخوان ازت ، برای ازدواج همین طور کارت پایان خدمت لازم داری که کار پیدا کنی ، کار پیدا نکنی درآمد نداری درآمد نداشته باشی نمتونی ازدواج کنی و این یعنی تا آخر عمر باید تنهایی سر کنی ، اینا همش تاثیرات صنعت فرهنگ سازه اما چطور میشه توی همین جامعه با همین شرایط میتونه خلاف جهت شنا کنه بره دنیال آرزوهاش .

تقریبا همه کسانی که یجواریی با کامپیوتر سر و کار دارن اسم هایی مثل بیل گیتس ، استیو جابز  ، مارک زاکربرگ و …. شنیدن اینا کسانی هستن که درس نخوندن و رفتن دنبال آرزوهاشون .

رضا خودشم بارهای این قضیه رو بهش اشاره کرد که کنجکاویش باعث شد بره دنبال آرزوهاش و اینکه این آدما هم کنجکاویشونه که بردتشون به این سمت ، اما چیزی که برای من سوال اینه که چرا همه اینطور نمیشن وقتی که کسایی و داریم که تونستن ؟ – این بدبینانه نیست که این عدم دنبال کردن کنجاوی هامونو  گردن فرهنگ پیرامونی خودمون بندازیم ؟

البته اگه بخوام به زبون کامپیوتری بگم این وضع مثل استاده از ویندوز یا لینوکس ، ویندوز با همه چیزای آماده ای که توی خودش داره و اینکه خیلی جاها داره دست کاربرشو باز میزاره اما بازم خیلی موارد و داره تحمیل میکنه ، اینکه سیستم عاملی داشته باشی که همه استانداردهاش تحت نظره یک شرکت خاص باشه خیلی ترسناکتره تا اینکه جامعه خودش استانداردهاشو مشخص کنه .

خبر از دروغ تا واقعیت

چند روز پیش بصورت کاملا اتفاقی تونستم سخنرانی رضا سیاح در کنفرانس تداکس تهران ببینم، از قضا درباره موضوعی حرف زد که مدتهاست میخواستم راجع بهش حرف بزنم .

تا حالا به این موضوع فکر کردین که خبری در رسانه های مختلف می بینید تا چه حد میتونه به واقعیت نزدیک باشه ؟

تا چند وقت قبل که داعش به عنوان تیتر یک خبرگزاری های دنیا بود ، در اکثر خبرگذاری ها به قدرت داعش توجه میشد اما نکات مبهمی وجود داشت که کمتر بهش توجه میکردیم :

  • طبق گفته خبرگذاری های رسمی کل افرادی که تحت عنوان داعش دست به فعالیت تروریستی می زدند نزدیک به ۳۰ هزار نفر بودن ، با یک مقایسه ساده اگر ورزشگاه آزادی بصورت کاملا پر تصور کنیم جمعیتی در حدود ۱۰۰ هزار نفر ظرفیت داره در اینصورت چرا باید از گروهی ترسید  که به سختی یک سوم ظرفیت یک ورزشگاه و پر میکنه؟
  • در فیلم ها و تصاویری که داعش که فعالیت های تروریستی خودش منتشر میکنه ، بیشتر از اینکه جزيیات و نشون بده ، ترس و نشون میده .

به این نکته توجه کنید که پیشرفت داعش نه در نیروی نظامیش بلکه به گسترش ترسه ،وابسته بود

  • شبکه های خبری برای اینکه مشتری داشته باشن نیاز دارن تا خبر هایی نشون جامعه بدن که جامعه بهش علاقه نشون میده ، واضح تر بخوام بگم اینکه شبکه های خبری هم باید بودجشون و به نوعی تامین کنن در نتیجه باید یا تبلبغ جذب کنن یا اسپانسر های مالی خاص  داشته باشن.

این نتیجه میشه که برای جذب بیننده باید دست روی مواردی بزارن که نگاه جامعه بیشتر به اون سمته تا مخاطب جذب شه و در کنار اون دست به تبلیغات برای مشتری های خودشون بزنن.

گسترش ترس سلاحی بود که داعش ابزار اولیشو [اعمال تروریستی] در رسانه هاش پخش میکرد و رسانه ها و شبکه های اجتماعی با منتشر کردن اون بارها و بارها به افزایش قدرعتش کمک میکردن.

این مورد به عنوان خاطره شخصی هم برای من اتفاق افتاده :

سالها پیش دوستی داشتم که در یکی از خبرگذاری ها کار میکرد . بارها تعریف میکرد که خبری که از منابع خارجی برای منتشر شدن آماده میکنیم ، همه خبر نیست قسمتی از خبر اصلیه .این در بهترین حالت ممکنه ، چرا که گاهی مجبوریم مطالب دیگه ای هم بهش اضافه کنیم

این موارد در کنار هم ایده پشت اکثر خبرگذاری های داخلی و خارجی که میشناسیم ،اینکه داعش یک گروه تروریست به حساب میاد شکی درش نیست اما به خوراک خبری که خبرگذاری ها اونو برای ما آماده میکنند لزوما نمیشه اطمینان کرد.

  • اگه میخواین از صحت خبری مطمئن بشین یا حتما از اسپانسرهای مالی خبرگذاریتون آگاه باشین .
  • یا صرفا به یک خبرگذاری اکتفا نکنین ، گاهی خبرگذاری های مخالف واقعیت بیشتری و منتشر میکنن.
  • و نسبت به خبرهای داغ تر که به گسترش فرهنگی خاص کمک میکنه مثل داعش با نگاه ویژه تری نگاه کنید.